تغییر جنسیت

افراد زیادی در جهان به دلیل مشکلات ژنتیکی، زمانی که شروع به شناخت خود می‌کنند با توجه به روحیات و اخلاقیات خود احساس میکنند در کالبدی اشتباه به دنیا آمده‌اند و به جنس دیگری تعلق دارند، بنابراین برای زندگی بهتر مایل هستند تا جنسیت و هویت شان به کلی تغییر کند.

منظور از تغییر جنسیت هرگونه اصلاح و تغییر در جنسیت شخص به طوری است که وضعیت فعلی وی اگر زن یا مرد است با وضعیت سابق او متفاوت شود.این تغییر جنسیت آثار و شرایط جدیدی را نسبت به حق و حقوق فرد در جامعه ایجاد می‌کند.عموما به این گروه از افراد جامعه تراجنسی یا ترنسکشوال و دوجنسی گفته میشود، به این ترتیب با دو عنوان خنثی مشکل و خنثی غیرمشکل مواجه میشویم.

خنثی مشکل: به اشخاصی که هم علائم جنسیتی مونث و هم مذکر را باهم در بدن خود دارا می‌باشند ولی یکی از این علائم بر دیگری غالب است که برای تغییر جنسیت، شخص میتواند جنسیت خود را براساس آن اصلاح کند، بنابراین چون علائم جنسیتی بر روی بدن ظاهر میشود، به این گروه از افراد خنثی مشکل و یا خنثی بدنی می‌گویند.

خنثی مشکل در تغییر جنسیت

خنثی غیرمشکل: این گروه اشخاصی هستند که با علائم جنسیتی مشخص و یا علائم جنسی ناقص مونث یا مذکر زاده میشوند اما از لحاظ روانی تمایلات جنسی جنس مخالف را دارا می‌باشند. بدین ترتیب به این اشخاص خنثی غیرمشکل و یا خنثی روانی گفته میشود.

مراحل تغییر جنسیت از دو راه امکان پذیر است:

راه حل اول؛

تغییر جنسیت طبق بند ۱۸ ماده ۴ قانون حمایت خانواده، با مراجعه به دادگاه خانواده و ارائه دادخواست مبنی بر تغییر جنسیت و نام در شناسنامه به طرفیت اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه انجام میشود که پس از ارجاع فرد متقاضی تغییر جنسیت به پزشکی قانونی و گذراندن مراحل درمانی و انجام آزمایش های مورد نیاز، در صورت تایید از طرف پزشک قانونی و روان پزشک، دادگاه حکمی مبنی بر جواز تغییر جنسیت و نام در شناسنامه صادر می‌نماید که اجرای حکم تغییر نام وابسته به تغییر جنسیت و ارائه گواهی مبنی برعمل جراحی از طرف پزشک قانونی می‌باشد.

راه حل دوم؛

ابتدا شخص خنثی به یک روانپزشک دارای صلاحیت برای تحت درمان قرار گرفتن مراجعه میکند و تصدیقی مبنی بر ترنس بودن از روانپزشک دریافت میکند، همچنین لازم است چند آزمایش جهت تشخیص سطح هورمونی انجام شود و پس از آن، فرد برای طرح و ارائه دادخواست تغییر جنسیت به دادگاه صالح مراجعه نماید و با مراجعه به پزشکی قانونی از طرف دادگاه تصدیق و تایید لازم را جهت درستی مدارک پزشکی دریافت کند پس از آن، فرد به قاضی مربوطه ارجاع داده میشود و پس از صدور حکم تغییر مبنی بر جواز تغییر جنسیت  وی قادر به انجام عمل جراحی می‌باشد.

بخوانید...
مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی

آثار حقوقی تغییر جنسیت بر نکاح و مهریه به چه صورت است؟

در صورتی که نامزدی و قبل از رابطه جنسی و زناشویی برهم بخورد طرفی که هدیه ای در این دوران دریافت کرده باید بازگرداند و اگر بخشی از هدایا را مصرف کرده باشد یا تصرفی بر آنها انجام داده باشد نسبت به مابقی هدایا مسئول خواهد بود و باید اقدام به بازگرداندن آن کند، در غیر این صورت ضامن است. همچنین وقتی عقدی بین زن و مرد منعقد میشود، مهریه به زن تعلق می‌گیرد چون حقی است که به واسطه ی عقد نکاح به وجود می‌آید، بنابراین در صورتی که یکی از دو طرف پس از نکاح بخواهند برای تغییر جنسیت اقدام کنند و سه حالت کلی متصور است:

آثار حقوقی تغییر جنسیت بر نکاح و مهریه به چه صورت است؟
  • حالت اول: در صورتی که  پس از انعقاد عقد نکاح پیش از برقراری رابطه جنسی یکی از زوجین اقدام به تغییر جنسیت کند، عقد نکاح از زمان تغییر باطل میشود چون ازدواج مرد با مرد و یا زن با زن غیر مشروع میباشد، بنابراین چون مهریه حقی است که به تبع عقد نکاح به وجود آمده با باطل شدن نکاح نیز حق مهریه هم از زن ساقط میشود و مرد هم تکلیفی به پرداخت مهریه نخواهد داشت، مگر اینکه یکی از طرفین به علت تغییر جنسیت دیگری متضرر گردد که خسارات وارده باید از طریق مراجع قضایی رسیدگی شود.
  • حالت دوم: هنگامی که یکی از زوجین پس از برقراری رابطه جنسی اقدام به تغییر جنسیت کند، به علت اینکه هم جنس یکدیگر می‌شوند، بنابراین عقد تداوم پیدا نمی‌کند اما در این حالت به موجب عقد نکاح تکالیف قانونی برای زوجین ایجاد شده بود که مهریه از جمله آن تکالیف است و چون رابطه جنسی برقرار شده، مرد نمیتواند به علت اینکه تبدیل به زن شده از پرداخت مهریه امتناع نماید و یا اینکه اگر زن پس از برقراری رابطه جنسی تغییر جنسیت بدهد حتی با وجود اینکه تبدیل به مرد شده است باز هم مهریه برعهده شوهر است و میتواند از وی مطالبه کند.
  • حالت سوم: اگر زوجین هردو برای تغییر جنسیت اقدام کنند، به عقیده برخی از جمله امام خمینی (ره) اعتبار و حقیقت ازدواج پابرجاست، برای اطمینان بهتر است مجددا عقد نکاح بین زوجین با جنسیت جدید خوانده شود، اما اگر پس از عمل جراحی نخواهد با یکدیگر زندگی کنند، صیغه طلاق باید بین آنها جاری شود تا بتوانند با شخص دیگری ازدواج کنند. به عقیده برخی دیگر، پس از تغییر هر دو نفر زوجین عقد نکاح دوام نداشته و باطل می‌شود چون مرد یا زن هنگام عقد براساس توافقات و تکالیف مربوط به خود نسبت به دیگری حین عقد قصد منعقد کردن نکاح را داشتند که با تغییر این تکالیف تغییر میکند بنابراین تحمیل وظایف و تعهدات ایجاد شده با شرایط جدید، طرفین قصد آن را نداشته اند و عقد نیز باطل میشود.
بخوانید...
تفاوت معامله فضولی با انتقال مال غیر

لازم به ذکر است گفته شود عده مختص به زنان استعده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن، زنی که عقد نکاح او منحل شده است؛ نمی تواند شوهر دیگری اختیار کند بنابراین؛ پس از تغییر جنسیت این حکم بر زن هنگام عقد که تبدیل به مرد فعلی شده ساقط میشود. همچنین در مورد پرداخت نفقه ملاک وضعیت فعلی است و با تغییر جنسیت یکی زوجه به مرد با توجه به این که عقد باطل شده و زوجیتی وجود ندارد، در نتیجه نفقه ای به وی تعلق نمی‌گیرد.

تغییر جنسیت بر حضانت و ولایت فرزندان چه تاثیری دارد؟

پدر: دو نظریه مبنی بر سقوط و بقای ولایت پدری که تغییر جنسیت می‌دهد وجود دارد؛ همانطور که در قانون مدنی سلب حق ولایت و عزل ولی پیش بینی شده، در صورتی که تغییر جنسیت پدر آسیبی به طفل وارد کند پدر از ولایت ساقط میشود اما اگر این امر پدر منجر به آسیب و صدمه ای به کودک نشود دلیلی برای اینکه حکم سقوط ولایت بر وی صادر شود وجود ندارد و ولایت بر فرزند همچنان باقی است، همچنین گفته میشود تغییر جنسیت پدر به زن عنوان پدر بودن را از وی نمیگیرد و دارای صلاحیت حضانت با عنوان پدر است حتی اگر در مدتی که دارای حق حضانت است اقدام به تغییر جنسیت کند باز هم شایستگی نگهداری از فرزند را دارد، مگر اینکه پس از تغییر وی با مرد دیگری ازدواج کند که موجب سلب حضانت از او میشود، البته تغییر مانع از پرداخت نفقه به فرزندان نیز نخواهد بود.

تغییر جنسیت بر حضانت و ولایت فرزندان چه تاثیری دارد؟

مادر: هنگامی که مادر تغییر جنسیت می‌دهد، تبدیل به پدر نمیشود و در نتیجه ولایتی بر فرزند پیدا نمیکند، زیرا نطفه از زوجِ هنگام عقد بوده است. مطابق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی حضانت فرزند تا ۷ سالگی با مادر است، حتی اگر در مدتی که حضانت فرزند به عهده مادر است او چنین امری را انجام دهد، عنوان مادر بودن را از وی نمیگیرد و همچنان  شایستگی و صلاحیت حضانت فرزندان را طی مدت زمان قانونی به عنوان مادر دارد، مگر اینکه مادر پس از تغییر اقدام به ازدواج با زنی کند که در این صورت حق حضانت از وی سلب می‌شود و طفل به پدر یا جد پدری سپرده میشود، در صورتی هم که پدر یا جد پدری وجود نداشت یا دارای صلاحیت حق حضانت نبودند، محکمه تصمیم مقتضی را جهت نگهداری از طفل خواهد گرفت.

بخوانید...
مدت زمان قرارداد مشارکت در ساخت چه میزان است ؟

احکام ارث، بر اشخاصی که اقدام به تغییر جنسیت می‌کنند چگونه است؟

  • والدینی که تغییر جنسیت داده اند: مبنای احکام ارث بر والدینی که این امر را مرتکب شده‌اند، به زمان بسته شدن نطفه بستگی دارد و عنوان پدر یا مادر هنگام بسته شدن نطفه ملاک است و همانطور که گفته شد با تغییر جنسیت هریک از والدین عنوان پدریا مادر بودن از آنها ساقط نمیشود و بر همین مبنا از فرزند خود ارث میبرند، مثلا پدری که به زن تغییر کرده ،مطابق احکام سهم الارث پدر از فرزندش ارث دریافت می‌کند.
  • فرزندانی که تغییر جنسیت داده اند: احکام ارث بری از والدین برای این افراد، جنسیت آنها هنگام فوت والدین مورد ملاک قرار می‌گیرد و به محض فوت، ماترک بین وراث انتقال پیدا می‌کند در این صورت چنانچه شخص پس از فوت یکی از والدین و قبل از تقسیم ارث جنسیت خود را تغییر دهد تغییری در میزان سهم الارث وی به وجود نمی‌آورد، بنابراین اگر هنگام فوت یکی از والدین، فرزند دختر تغییر داده باشد، به میزان سهم الارث پسر دو یرابر دختر ارث می‌برد، این اتفاق در مورد پسر هم صادق است و در صورتی که پسر تغییر داده باشد و در ابن هنگام یکی از والدین فوت کند به میزان سهم الارث دختر برای او محاسبه می‌شود، همین ترتیب در صورت تغییر جنسیت هریک از افراد در سایر طبقات اجرا می‌شود به طوری که برای مثال خواهر به برادر تغییر کند ارث بردن او نیز براساس جنسیت جدید تغییر خواهد کرد.

احکام دیه و قصاص بر افرادی که تغییر جنسیت داده‌اند چگونه است؟

دیه: مطابق ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی:«دیه خنثای ملحق به مرد، دیه مرد و دیه خنثای «.ملحق به زن، دیه زن و دیه خنثای مشکل، نصف دیه مرد به علاوه نصف دیه زن است .بنابراین دیه قتل خنثی مشکل سه چهارم دیه کامل و دیه جراحت وی یک سوم دیه کامل است

بخوانید...
توقیف اموال منقول و اموال غیرمنقول

ملاک محاسبه دیه شخصی که تغییر جنسیت داده زمان مطالبه دیه است و نه زمان جراحت، بنابراین دیه ی این افراد بر اساس جنسیت‌ جدید محاسبه و مطالبه میشود حتی اگر تغییر جنسیت تحت نظر پزشک متخصص و با رعایت استانداردهای پزشکی بین فاصله زمانی وقوع حادثه و زمان مطالبه دیه صورت بگیرد باز هم دیه فرد با جنسیت جدید محاسبه می‌شود.

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی

قصاص: در جرایمی که مجازات قصاص را در پی دارند، اگر فرد  قبل از تغییر جنسیت مرتکب قتل شود، مجازات حکم قصاص بر حسب جنسیت‌ وی در زمان ارتکاب جرم مورد ملاک خواهد بود و اگر پس از ارتکاب قتل و قبل از صدور حکم قصاص اقدام به چنین امری کند ملاک جنسیت‌ فرد در زمان ارتکاب قتل ملاک و مبنا قرار میگیرد. هنگامی هم که فردی که جنسیت‌ زن بوده و به مرد تغییر پیدا کرده توسط مردی به قتل برسد، اولیای دم بدون پرداخت هیچگونه تفاضل دیه ای میتوانند قصاص قاتل را درخواست نمایند، همچنین در موردی که مقتولی که تغییر جنسیت داده هنگام کشته شدن زن باشد و زنی او را به قتل برساند، اما اگر فرد هنگام کشته شدن توسط مردی جنسیت‌ زن را داشته اولیای مقتول برای اجرای حکم قصاص باید تفاضل دیه را بپردازند، زیرا جنسیت‌ هنگام به قتل رسیدن ملاک است.

نتیجه گیری:

افراد زیادی در کالبدی مخالف با جنسی که متعلق به آن هستند متولد می‌شوند که با توجه به این گفته اشخاص خنثی بیمار هستند مجرم محسوب نمیشوند، بنابراین با پیشرفت تکنولوژی این افراد هم می‌توانند به جنسیتی واحد که تمایل دارند، تغییر کنند و بنا به این تغییرات از حق و حقوقی جدید برخوردار میشوند که با توجه به موقعیت هرشخص که مجرد باشد یا متاهل و یا دارای فرزند باشد یا خیر متفاوت است.

در صورتیکه تمایل دارید در این خصوص با وکیل حقوقی بصورت تلفنی و رایگان مشاوره داشته باشید با ما تماس بگیرید.

وکیل حقوقی

بهترین وکیل تهرانتغییر جنسیتحضانتحضانت فرزندطلاق ، طلاق توافقی ، بهترین وکیل تهران ، وکیل پایه یک ، وکیل پایه یک دادگستریطلاق توافقیوکیل حقوقیوکیل حقوقی خوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *