کلاهبرداری و مجازات آن از منظر قانون

کلاهبرداری

کلاهبرداری جزو جرایم مربوط به موضوعات مرتبط با اموال است و علت اصلی تفاوت آن با سرقت در اینست که کلاهبرداری منجر به اختلال در نظام اقتصادی جامعه می شود و در مقایسه با سایر جرایم تاثیر مخرب تری بر تشکیلات اقتصادی جامعه دارد. کلاهبرداری باعث بی اعتمادی در جامعه شده و میتواند بعنوان یک فاکتور اصلی و مهم ، اخلاقیات را در جوامع به انحطاط بکشد

بیشتر بخوانید:  بهترین وکیل تهران کیست؟


معنای کلاهبرداری

کلاهبرداری به معنای بردن مال دیگری با استفاده از وسایل متقلبانه به همراه سوء نیت است که در اینجا کلاهبردار را فردی می شناسیم که با گول زدن و فریب دادن شخص مورد نظر خود مال او را از تصرف و مالکیت وی در می آورد و برای فریب دادن آن دست به دامان هر حیله ای میشود .
معمولا روش کلاهبردارها ایجاد صحنه هایی واقعی و قانونی است که در پشت آن سوءنیت و قصد واقعی و مجرمانه ی آن ها پنهان است و با اغفال افراد و ساختن شرایطی مطابق نقشه ی خود ، داستان را به صورتی پیش می برند که فردی که مورد کلاهبرداری واقع شده است به صورت خود خواسته و با رضایت کامل اموال خود را در اختیار کلاهبردارد قرار می دهد .

کلاهبرداری

ماده ی اول قانون تشدید مجازات و مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری بیان می کند : هرکسی از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکت ها یا تجارت خانه ها یا کارخانه ها یا موسسات موهوم به داشتن اموال و اختیارات واهی فریب می دهد یا به امور غیر واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش امد های غیر واقع بترساند و یا اسم و یا عنوان مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل مذکور و یا وسایل تقلبی دیگر وجود و یا اموال یا اسناد یا حواله جات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آن ها تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد ، کلاهبردار محسوب میگردد .

ب: مشخصات جرم کلاهبرداری

برای اینکه این جرم محقق شود ، باید حتما یک فعل  کاری انجام شود . در مباحث حقوقی به انجام دادن کاری فعل مثبت می گویند که در برابر فعل منفی یعنی همان ترک فعل و انجام ندادن کاری است .مثلا در دزدی باید فعل مثبتی انجام شود یعنی باید مجرم باید مالی دیگری را برباید ولی در خیانت در امانت مجرم باید فعل منفی را انجام دهد یعنی از وسیله ای به امانت به او سپرده شده است محافطت نکند . انجام ندادن یک فعل حتی با سوء نیت باعث محقق شدن کلاهبرداری نیست .مثلا اگر شما یک وسیله ای را می خرید و فروشنده ایراد آن را بیان نمی کند و شما بعدا متوجه آن می شوید این مصداق کلاهبرداری نیست . هرچند که می تواند از طریق خیار غبن که به شما اختصاص دارد معامله را بر هم بزنید

بخوانید...
انواع تعلیق مجازات

شرایط تحقق کلاهبرداری

برای تحقق یافتن کلاهبرداری وجود ۳ شرط نیاز است :

فردی که از او کلاهبرداری شده است باید طی اغفال و فریبی که از سوی کلاهبردار است مال خود را در اختیار او قراردهد که این اغفال در صورتی حاصل می شود که فرد اغفال شده هیچ گونه اگاهی نداشته باشد ، پس اگر شاکی یعنی فردی که از او مالی را کلاهبرداری کرده اند از متقلبانه بودن روش کلاهبردار اطلاع داشته باشد ، کلاهبرداری صورت نگرفته است و همچنین مال برده شده باید متعلق به غیر از شاکی باشد . یعنی مال متعلق به فرد کلاهبردار نباشد.


همچنین کلاهبرداری از جرایمی است که اگر در نتیجه به کلاهبرداری ختم شود ، یعنی این فعل انجام شود و نتیجه مورد نظر از ارتکاب جرم باید حاصل شده باشد . در واقع کلاهبردار اعمال تشکیل دهنده رفتار مجرمانه را مرتکب می شود تا به مال مورد نظر دسترسی پیدا کند .

به دلیل به کار بردن واژه ی ” تشدید ” د رمتن قانون ، به این معنی است که رواج آن جرم در جامعه به اندازه ای است که اقدامات معمول دعاوی در برخورد با آن جرم کفایت نمی کرد و به همین دلیل قوانینی برای تشدید مبارزه با آن به تصویب رسیده است .

کلاهبرداری و دو جرم دیگری که در قانون به صورت جداگانه ذکر شده ، یعنی ارتشاء و اختلاس ، همه جزو جرایم اقتصادی یا همان مفاسد اقتصادی دسته بندی میشود .

عناصر تشکیل دهنده جرم

هر جرمی در جامعه و به محض اتفاق افتادن دارای عناصر تشکیل دهنده ای است که
با اجماع این عناصر آن جرم صورت می گیرد:

جرم کلاهبرداری از یک عنصر مادی ، معنوی و قانونی تشکیل شده است .

عنصر قانونی جرم کلاهبرداری : بر اساس ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبان ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری ، مصوب ۱۵ آذر ماه ۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام به انضمام ۲ تبصره آن که به بخش هایی از ان در مطالب بالا اشاره شد و متن اصلی قانون بیان می دارد که :

کلاهبرداری

ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری هر کس از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکتها یا تجارتخانه های یا کارخانه ها یا موسسات موهوم یا به داشتن اموال واختیارات واهی فریب دهد یا به امور غیر واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش آمدهای غیر واقع بترساند و یا اسم و یا عنوان مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل مذکور و یا وسایل تقلبی دیگر وجوه و یا اموال یا اسناد یا حوالجات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آنها تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد کلاهبردار محسوب و علاوه بر رد اصل مال به صاحبش، به حبس از یک تا ۷ سال و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده است محکوم می شود.

بخوانید...
قانون اساسنامه مرکز داوری اتاق ایران

تبصره ۱ – در کلیه موارد مذکور در این ماده در صورت وجود جهات و کیفیات مخففه دادگاه می تواند با اعمال ضوابط مربوط به تخفیف ، مجازات مرتکب را فقط تا حداقل مجازات مقرر در این ماده )حبس( وانفصال ابد از خدمات دولتی تقلیل دهد ولی نمی تواند به تعلیق اجرای کیفر حکم دهد.

تبصره ۲ – مجازات شروع به کلاهبرداری حسب مورد حداقل مجازات مقرر در همان مورد خواهد بود و درصورتی که نفس عمل انجام شده نیز جرم باشد، شروع کننده به مجازات آن جرم نیز محکوم می شود. مستخدمان دولتی علاوه بر مجازات مذکور چنانچه در مرتبه مدیر کل یا بالاتر یا همطراز آنها باشند به انفصال دائم از خدمات دولتی و در صورتی که در مراتب پائین تر باشند به شش ماه تا سه سال انفصال موقت از خدمات دولتی محکوم می شوند.

۲-عنصر دوم جرم کلاهبرداری عنصر مادی آن است ، مراد از این عنصر این است که :

اولاً کلاهبردار به وسایل متقلبانه متوسل شود یا در روند انجام کلاهبرداری اعمالی همچون مانورهای متقلبانه انجام دهد (برای مثال مدارک و عناوینی جعل کند ، ویا دفتر و شرکتی راه اندازی کند ، مردم را به امور واهی امیدوار کند یا از امور واهی بترساند و استفاده از
هر نوع وسیله ای که عرفاً وسیله متقلبانه محسوب می شود).

بیشتر بخوانید:  معرفی بهترین وکیل کیفری


دوم این که شخص مقابل (مالباخته) به شخص کلاهبردار اعتمادکند و در نهایت
فریب بخورد.

سوم این که کلاهبردار موفق شود مال دیگری را ببرد.

مجموع این شرایط را عنصر مادی جرم کلاهبرداری می گوییم به نحوی که می توان گفت اگر هر کدام از این سه رکن موجود نباشد عنصر مادی جرم کامل نیست و جرم کلاهبرداری صورت نگرفته است.

۳- عنصر سوم مورد نیاز برای تشکیل جرم کلاهبرداری عنصر روانی است که از این عنصر روانی، تحت عنوان “سوء نیت” نیز یاد می شود.

برای این که جرم کلاهبرداری را بتوان به فردی که این فعل را انجام داده نسبت داد ،
باید در ارتکاب اعمالی که عنصر دوم کلاهبرداری را تشکیل می دهد، سوء نیت داشته باشد.

ج: معنای سوء نیت

در ابتدا یک تعریفی از سوء نیت بیان کنیم؛ البته قانونگذار در مواد قانونی تعریفی از سوءنیت بیان نکرده، هر چند در مواد متعددی با کلمات و عبارت های گوناگونی همچون عمد، قصد، سوءنیت عام، خاص و اراده و خواستن، از آن یاد کرده است. اما میتوان اراده
و عمد و سوءنیت را به این نحو تعریف کرد : خواستن برای انجام کاری یا ترک کاری است که مخالف امر و نهی قانونگذار باشد. در این مبحث اگر کلاهبردارد بداند مثلا مالی را که
به دست آورذه است یا به او داده شده از راه سرقت به دست آمده و با وجود دانستن
آن مال را قبول کند، یعنی میل و خواست او دقیقا مطابق کار انجام شده قرار گرفته که
قانونا صحیح نیست.

کلاهبرداری

چ: انواع سوء نیت

-۱ سوءنیت عام ۲- سوءنیت خاص

بخوانید...
دعوی تنفیذ قرارداد

-۱ سوءنیت عام در جرم کلاهبرداری به این معنی است که کلاهبردار قصد انجام کارهای مادی فیزیکی ذکر شده را داشته باشد، یعنی با کمک وسایل متقلبانه عمدا
کلاهبرداری کند.

-۲ سوءنیت خاص در جرم کلاهبرداری، یعنی قصد بردن و کلاهبرداری کردن مال غیر را داشته باشد. اثبات سوءنیت داشتن و یا در نداشتن در اعمال فرد کلاهبردار ، بر عهده شاکی و دادستان می باشد و بنابر این در صورت عدم توانایی ایشان در اثبات سوءنیت مرتکب از اتهام کلاهبرداری تبرئه خواهد شد.

ح: مصادیق کلاهبرداری

در قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ، اختلاس و کلاهبرداری مصادیقی از کلاهبرداری بیان شده که ما به آن ها اشاره میکنیم :

فریب دادن و گول زدن مردم وجود شرکت ها ، موسسات و کارخانه جات مورد اولی است که در این قانون ذکر شده است .

مصداق دوم فریب دادن مردم به داشتن اختیارات واهی است . البته صرفا ” اظهارات خلاف واقع و غیر حقیقت ” چه شفاها و چه کتبا در رویه ی قضایی ایران تحت جرم کلاهبرداری جرم انگاری نمی شود . از دیگر مصادیق شایع کلاهبرداری ، امیدوار مردن مردم به امور غیر واقعی از جمله رمالی و فال بینی و همچنین ترساندن مردم از حوادث و پیشامدهای غیر واقعی با صحنه سازی های متقلبانه است .

هر چند در قانون مصادیق جرم کلاهبرداری عنوان شده اما اعمالی که مصداق این جرم هستند را به زبانی ساده مرور کنیم:

بیشتر بخوانید:  طلاق توافقی و شرایط آن

۱- همکاری دو یا چند نفر برای بردن مال غیر.

۲- اشخاصی که به عنوان شخص سوم وارد دعوا میشوند، یا بر حکمی اعتراض میکنند، یا بر محکوم به حکمی مستقیماً اقامه دعوا کنند، مشروط بر این که قبلا با یکی از طرفین دعوا بر سر بردن مال یا ضایع گردن حقّ طرف دیگر تبانی کرده باشند.

۳- انتقال عین مال غیر یا انتقال منفعت مال دیگری .

۴- انتقال گیرنده مال غیر؛ به شرط اینکه در هنگام معامله بداند که این مال برای دیگری است .

۵- معرفی مال دیگری به جای مال خود.

کلاهبرداری

۶-کسی که بر خلاف واقع تقاضای ثبت ملک کند کلاهبردار محسوب میشود.

۷- تقاضای ثبت ملک توسط فرد امین ؛ به عبارت دیگر هر کس نسبت به ملکی
امین محسوب شود و به عنوان مالکیت تقاضای ثبت آن را بکند به مجازات
کلاهبرداری محکوم خواهد شد.

۸- خیانت یا تبانی متصرّف برای ثبت ملک به نام دیگری و یا ایجاد شرایط به صورتیکه خودش متصرّف قلمداد شود ؛ به عبارت دیگر متصرف بوده، شخصاً تقاضای ثبت کند
ولی » اجاره، عمری، رقبی، سکنی، مباشرت یا امین « هر گاه شخص ملکی را به یکی از عناوین بواسطه خیانت یا تبانی او، ملک به نام دیگری به ثبت برسد، هر دو با عنوان
مجرم اصلی به عنوان کلاهبردار مجازات خواهند شد .

بخوانید...
مزاحمت تلفنی و مجازات آن

۹-اگر فردی از پس دادن حق دیگری خودداری کند

۱۰-تحصیل تصدیق انحصار ورق بر خلاف واقع .

۱۱-اظهارات خلاف واقع و نادرست موسّسین و مدیران شرکتهای با مسئولیّت محدود در
مورد پرداخت تمام سهم الشّرکه نقدی و تسلیم سهم الشّرکه غیر نقدی در اوراق و اسناد لازم برای ثبت شرکت.

۱۲-تقاضای ثبت ملک توسّط وارث با علم به انتقال یا سلب مالکیّت مورّث.

۱۳-تقویم متقلبانه سهم الشّرکه غیر نقدی به مبلغ بیش از قیمت واقعی.

۱۴- تقسیم منافع موهوم با نبود صورت دارایی بین شرکاء توسّط مدیران.

۱۵-تقسیم منافع موهوم به استناد صورت دارایی بین شرکاء به وسیله مدیران.

۱۶-هر کس برخلاف حقیقت مدّعی وقوع تعهّد ابتیاع سهام یا تأدیه قیمت سهام شده
یا وقوع تعهّد و تأدیهای را که واقعیّت ندارد، اعلان یا جعلیتاتی منتشر کند که به
این وسایل دیگری را وادار به تعهّد خرید سهام با تأدیه قیمت سهام کند. اعمّ از
اینکه عملیات مذکور مؤثّر شد یا نشد باشد.

۱۷-هرکس به طور تقلبی برای جلب تعهّد یا پرداخت قیمت سهام، اسم اشخاصی را بر خلاف واقع به عنوانی از عناوین جزء شرکت قلمداد کند.

۱۸-مدیرانی که با نبودن صورت دارایی یا به استناد صورت دارایی مزوّر، منافع موهومی
را بین صاحبان سهام تقسیم کرده باشند .

۱۹-به مصرف رساندن ارز دولتی به مصرفی غیر از خرید کالا.

۲۰-فروش ارز دولتی در بازار آزاد یا سیاه.

۲۱-فروش کالای تهیّه شده با ارز دولتی به بهایی گرانتر از نرخ مقرّر.

۲۲- هر نوع سوء استفاده دیگری راجع معاملات ارزی.

۲۳- جعل عنوان نمایندگی بیمه.

۲۴- هر گونه نقل و انتقال اموال موضوع اصل ۴۹ قانون اساسی به منظور فرار از مقررّات
این قانون پس از اثبات، باطل و بلااثر است.

انتقالگیرنده در صورت مطلع بودن و انتقال دهنده به مجازات کلاهبرداری محکوم خواهد شد .

۲۵- کسی که طلب خود را به فرد غیر مدیون انتقال دهد و بعد از انتقال آن را از مدیون سابق خود دریافت کرده باشد یا انتقال دهد

نتیجه گیری

کلاهبرداری به معنای بردن مال دیگری با استفاده از وسایل متقلبانه به همراه سوء نیت است. معمولا روش کلاهبردارها ایجاد صحنه هایی واقعی و قانونی است که در پشت آن سوءنیت و قصد واقعی و مجرمانه ی آن ها پنهان است و با اغفال افراد و ساختن شرایطی مطابق نقشه ی خود ، داستان را به صورتی پیش می برند که فردی که مورد کلاهبرداری واقع شده است به صورت خود خواسته و با رضایت کامل اموال خود را در اختیار کلاهبردارد قرار می دهد .

شرایط تحقق کلاهبرداری و عناصر تشکیل دهنده جرم و مصادیق کلاهبرداری ازجمله مواردی است که در این مقاله به آن پرداخته شده است.

درصورتیکه تمایل به مشاوره با وکیل حقوقی و وکیل کیفری وبهترین وکیل تهران دارید میتوانید بصورت آنلاین از وکیل مورد نظر نوبت گرفته و یا بصورت تلفنی مشاوره (رایگان ) دریافت نمایید.

امور حقوقیکلاهبرداریمقالات

بهترین وکیل تهرانبهترین وکیل در تهرانسرقتسرقت ، وکیل ، بهترین وکیل تهرانکلاهبرداریوکیل پایه یکوکیل حقوقیوکیل کیفری

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آنلاین با ما در تماس باشید

با تکمیل فرم تماس با ما میتوانید از بهترین وکیل تهران مشاوره بگیرید. 

باتوجه به درگیری ها و مشغله هایی که روزانه برای همگان وجود دارد ، طبیعتا امکان وقت گذاشتن و مراجعه حضوری برای افراد مقدور نمی باشد، بهمین دلیل  موسسه حقوقی صدرا بمنظور رفاه حال مشتریان خود ، فرمی را طراحی نموده است که شما میتوانید با تکمیل فرم روبه رو مشکلات و دعاوی خود را ثبت کنید تا همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند. با این روش شما میتوانید بصورت رایگان از بهترین وکیل تهران ، وکیل حقوقی ، وکیل کیفری و وکیل خانواده مشاوره بگیرید و در صورت نیاز وقتی برای شما مقرر گردد تا جهت تشکیل پرونده بصورت حضوری مراجعه فرمایید. آدرس ما در ادامه درج شده است.

شماره تماس های دفتر :  88806941 - 88806942

شماره تلفن همراه (ساعات پاسخ گویی 9 صبح الی 18) :  09128210882 - 09129210882

تماس با ما- واتساپ تماس


ساعات کار موسسه حقوقی صدرا

جهت مراجعه  با شماره های درج شده در همین صفحه هماهنگی بفرمایید.

شنبه تا چهارشنبه9:00 to 16:30
پنجشنبه9:00 to 16:30
تماس با ما
1

بالاتر از میدان ولیعصر (عج) – جنب سینما استقلال – کوچه فرشید – ساختمان فرشید – پلاک 8 – طبقه 2- واحد 9

2

از مترو میدان ولیعصر (عج) ۱۰۰ متر

3

از ایستگاه اتوبوس بی ار تی  (BRT)  50 متر

مسیرهای منتهی به موسسه حقوقی صدرا

تماس باما