یکی از مسائلی که زوجین با آن مواجه می شوند مسئله ی ازدواج مجدد زوج است. در واقع اگرچه در شرع مقدس اسلام اجازه داده شده است که مردان تا چهار همسر را با ازدواج دائم و با رعایت عدالت به عقد خود در بیاورند اما در قانون ازدواج مجدد مرد محدود به شرایط خاصی است که در قانون حمایت از خانواده بیان شده است.مسئله ی ازدواج مجدد زوج و راهکار هایی که قانون در این خصوص برای زوجه در نظر گرفته است امری رایج و دارای آثار حقوقی است. از این رو در این مقاله قصد داریم تا در خصوص موارد جواز ازدواج مجدد زوج، ضمانت اجرای ازدواج مجدد بدون رعایت شرایط مقرر قانونی،راهکاری که در این خصوص برای زوجه در نظر گرفته شده است و سایر موارد قانونی در خصوص ازدواج مجدد مرد را بررسی کنیم.

موارد جواز ازدواج مجدد مرد

مواردی که مرد می تواند اقدام به ازدواج مجدد کند، در ماده ی ۶١ قانون حمایت از خانواده مصوب ٣۵١٣ بیان شده اند و این ماده همچنان و تا کنون نسخ نشده است. باید توجه داشت که منظور از ازدواج مجدد زوج، ازدواج دائم است و نکاح منقطع و موقت زوجیت اطلاق نمی شود. بر اساس این ماده مرد نمی تواند با داشتن زن، همسر دوم اختیار کند مگر در موارد زیر:

رضایت همسر اول
عدم قدرت همسر اول بر ایفای وظایف زناشویی
عدم تمکین زن از شوهر
ابتلای زن به امراض صعب العلاج به نحوی که دوام زناشویی در مخاطره باشد
ابتلای زن به جنون در مواردی که فسخ نکاح ممکن نباشد
محکومیت زن به حکم قطعی به مجازات پنج سال حبس یا بیشتر یا جزای نقدی که بر اثر عجز از پرداخت منجر به پنج سال بازداشت شود یا به حبس و جزای نقدی که مجموعا منتهی به پنج سال یا بیشتر، حبس و بازداشت شود و حکم مجازات در حال اجرا باشد
ابتلای زن به هر گونه اعتیاد مضر که به تشخیص دادگاه به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورده
ترک زندگی خانوادگی از طرف زن؛
عقیم بودن زن؛
غایب و مفقود الاثر شدن زن.

بنابراین نتیجه گرفته می شود که زوج حق ازدواج مجدد را ندارد مگر بنا به شروطی که در ماده فوق ذکر گردید.

ضمانت اجرای ازدواج زوج بدون رعایت شرایط ذکر شده در قانون

سوالی که ممکن است مطرح شود آن است که حال اگر مردی بدون رعایت شرایط ذکر شده در بالا اقدام به ازدواج مجدد نماید تکلیف این ازدواج مجدد او چیست؟ در این خصوص باید گفت:

ازدواج دوم او صحیح است اما دفاتر ازدواج نمی توانند آن را ثبت کنند.
اگر همسر دوم آن مرد، دادخواست اثبات رابطه ی زوجیت تقدیم کند به دعوای او رسیدگی می شود و در صورت اثبات ادعای او دادگاه حکم به ثبت ازدواج صادر می کند.
این ازدواج جنبه ی کیفری ندارد اما به دلیل عدم ثبت ازدواج دوم توسط زوج، عمل او مطابق با ماده ی ٩۴ قانون حمایت از خانواده جرم است و قابل مجازات می باشد. مطابق با ماده ی ٩۴ قانون حمایت از خانواده؛ چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی به ازدواج دائم، طلاق یا فسخ نکاح اقدام یا پس از رجوع تا یک ماه از ثبت آن خودداری یا در مواردی که ثبت نکاح موقت الزامی است از ثبت آن امتناع کند، ضمن الزام به ثبت واقعه به پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری درجه هفت محکوم می شود.
اگر همسر اول در چنین مواردی وکالت در طلاق را از شوهر گرفته باشد، می تواند تقاضای طلاق کند وگرنه امکان تقاضای طلاق نخواهد داشت.
بنابراین ملاحظه می شود که با ازدواج مجدد مرد و بدون رعایت شرایط مقرر قانونی، عملا مانع مهمی ایجاد نمی شود.

شرط عدم ازدواج مجدد زوج در نکاح

زوجه می تواند با شرط عدم ازدواج مجدد زوج در نکاح برای ازدواج مجدد مرد مانع ایجاد کند. در این خصوص باید توجه داشت که تنظیم شرط عدم ازدواج مجدد مرد نیاز به دقت کافی دارد و اصولا باید در نکاح این گونه شرط شود که در صورت ازدواج مجدد مرد، زن وکالت در طلاق دارد. این شرط در ضمن نکاح کاملا صحیح است و در واقع با درج نمودن این شرط در عقدنامه که در صورت ازدواج مجدد زوج، زوجه حق اعطای وکالت در طلاق را خواهد داشت، حتی در صورت سوء رفتار زوجه یا عدم تمکین او، اگر زوج با کسب اجازه از دادگاه یا بدون کسب اجازه، ازدواج مجدد نماید، زوجه اول حق تقاضای طلاق خواهد داشت.البته دیدگاه دیگری در این خصوص مطرح است که بیان می دارد اگر زوجه با سوء رفتار یا عدم تمکین به وظایف قانونی خود عمل نکند در واقع تخلف کرده است و نمی تواند تقاضای طلاق کند.

زن میتواند در عقدنامه شرط عدم ازدواج مجدد زوج را قرار دهد

ازدواج مجدد مرد به صورت نکاح منقطع

اگر زوجه ضمن عقد نامه نکاح شرط کرده باشد که در صورت ازدواج مجدد مرد، وکالت در طلاق از جانب مرد داشته باشد سوالی که ممکن است مطرح شود آن است که اگر مردی به صورت نکاح منقطع یا موقت ازدواج مجدد کند باز هم زوجه می تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند؟ در این خصوص اختلاف نظر وجود دارد ولی آنچه در رویه جاری است آن است که با جاری شدن لفظ ازدواج، اعم از دائم یا موقت، در صورت ازدواج مجدد زوج، زوجه میتواند درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم طلاق را تقاضا نماید.

اقدامات قانونی لازم برای ازدواج مجدد توسط زوج

متقاضی ازدواج مجدد باید دادخواستی به طرفیت همسر اول خود تنظیم کند و در آن خطاب به دادگاه دلایل و علل تقاضای خود را بیاورد. دادگاه نیز با تعیین وقت رسیدگی یک نسخه از دادخواست را برای همسر اول ارسال می کند تا به آن پاسخ دهد و یا برای جلسه دادگاه خود را آماده کند.
دادگاه نیز با انجام اقدامات ضروری و تحقیق از زن اول و پس از احراز توانایی مالی مرد و اجرای عدالت بین همسران به شوهر اجازه ازدواج مجدد می دهد والا با درخواست او مخالفت خواهد کرد.

ازدواج مرد در زمان عده ی همسر اول

در این خصوص باید میان انواع طلاق تفکیک قائل شد. از آن جا که در طلاق رجعی، خلع و یا مبارات زوج و زوجه در ایام عده حق رجوع به یکدیگر را دارند و زوجه همچنان همسر آن مرد تلقی می شود مرد برای ازدواج مجدد نیاز به اجازه ی دادگاه دارد اما در طلاق بائن چون طرفین دیگر حق رجوع به یکدیگر را ندارند، نیازی به کسب اجازه از دادگاه نیست.

ازدواج زوج در صورت فوت یا جدایی از همسر دوم

اگر زوج با کسب اجازه از دادگاه اقدام به ازدواج مجدد کند اما این ازدواج دوم به واسطه ی فوت یا جدایی همسر دوم خاتمه یابد. زوج باز هم ملزم است برای ازدواج مجدد از دادگاه اجازه بگیرد.

نتیجه گیری

ازدواج مجدد مرد اگرچه در قانون منع نشده است اما محدود به شرایط خاصی است که در قانون حمایت از خانواده پیش بینی شده است. مواردی مانند رضایت همسر اول، عدم تمکین زن از شوهر، محکومیت زن، ابتلای زن به اعتیاد و… از جمله شرایطی هستند که برای تحقق درخواست ازدواج مجدد مرد از دادگاه ضروری است. البته زن می تواند با قید شرط عدم ازدواج مجدد مرد در عقد نامه نکاح و وکیل خواستن خود در طلاق، در صورت ازدواج مجدد مرد از دادگاه تقاضای طلاق کند اما نمی تواند ابطال ازدواج دوم همسر خود از دادگاه بخواهد و در هر صورت این ازدواج دوم صحیح می باشد. موضوع ازدواج مجدد مرد و حقوقی که در این باره برای طرفین به موجب قانون ایجاد می شود امری شایع است که در این مقاله بررسی گردید.

طلاق توافقیمقالاتوکیل خانواده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *