خیانت در امانت

برای واژه ی خیانت در امانت معانی متفاوتی بیان شده است که یکی از معانی شمرده شده برای آن پیمان شکنی، نقص عهد و بی وفایی است قانون‌گذار تعریفی از بزه خیانت در امانت ننموده لیکن به نظر برخی از حقوقدانان در خیانت در امانت رفتار مجرمانه و مخالف امانت است نسبت به مال منقول و غیر منقول که به موجب هر امری و یا از عقدی امانت آور سپرده به مجرم و یا در حکم آن حکم است.

خیانت در امانت به چه معناست؟

جرم خیانت در امانت به چه معنا است؟ قانون‌گذار در مرحله‌ی که اصطلاحا به ان جرم‌انگاری میگویند و مرحله ای است که در ان جرم بودن یا نبودن فعلی مشخص میشود ، باید برای رفتار‌هایی که قصد وارد نمودن آن‌ها را به سیاهه‌ی قوانین کیفری دارد، سه رکن در نظر بگیرد؛ رکن قانونی، رکن مادی و رکن معنوی. یعنی باید یک رفتار دارای ارکان سه‌گانه‌ای که ذکر شد، باشد تا بتوان آن را جرم دانست.

خیانت در امانت

رکن قانونی

رکن قانونی به این معناست که تنها فعل یا ترک فعلی جرم محسوب می‌شود که در قانون برای آن مجازاتی در نظر گرفته شده باشد، یا به عبارتی قانون آن را جرم محسوب نموده و برای آن مجازاتی معین کرده باشد. این اصل «اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها» نامیده می‌شود؛ بنابراین هیچ جرمی وجود ندارد، مگر آنکه قانون آن را بیان کرده باشد.

رکن مادی به معنای پیدا شدن  پدیده مجرمانه در عالم واقعی است. جنایاتی که افراد در ذهن خود مرتکب می‌شوند هیچگاه جرم تلقی نمی‌شود. به همین جهت قصد و تصمیم برای وقوع یک جرم به تنهایی کافی نیست.

عنصر مجرمانه یا نیت مجرمانه همان قصد سوء کسی که است میخواهد جرم را انجام دهد ، اراده آزاد او در هنگام انجام عمل و قوه تشخیص خوب و بد در شخصی است که عمل مجرمانه‌ای را مرتکب می‌شود. باید توجه داست که نیت با انگیزه تفاوت دارد. برای مثال این که رابین هود پول لرد ناتینگهام را می‌دزدید تا آن را به فقرا ببخشد، به معنای این نیست که او دزدی نکرده‌است. او هر چند نیت خوبی داشت اما در هر حال فعل ربودن را مرتکب می‌شد.

خیانت در امانت

در عالم واقع نیز باید رفتاری که به وقوع پیوسته است این ارکان را دارا باشد تا بتوان آن را مصداقی از رفتاری دانست که توسط قانون‌گذار جرم‌انگاری شده است. برای تحلیل مفهوم حقوقی جرم خیانت درامانت لازم است ارکان سه‌گانه‌ی آن را تبیین کرد.

بخوانید...
تحریر ترکه و تنظیم دادخواست

خیانت در امانت عبارت است از مفقود نمودن همراه با سوء نیت مالی، که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است.

امانت های قراردادی چیست؟

امانت‌های قراردادی عبارتند از امانت‌هایی که به اختیار و اجازه ی  مالک در اختیار فردی که امین است قرار می‌گیرد این نوع امانت ۳ فرض را شامل می‌شود:

  • امانت‌هایی که به مصلحت گیرنده امانت((امانت گذار)) است مانند: ودیعه، وکالت بی اجرت و …
  • امانت‌هایی که به مصلحت گیرنده امانت (( امانتدار)) است مانند: عاریه، قرض و …
  • امانت‌هایی که به مصلحت مالک و به مصلحت امانت دار است مانند: رهن، وکالت

امانت‌های شرعی یا قانونی

عبارتند از امانت‌هایی که بدون رضایت و اختیار مالک و نیز بی هیچ عقد و قراردادی در اختیار فرد قرار می‌گیرد. مانند: مال غیر منقول غصب شده و یا اموال سرقت شده و مال‌هایی که از سوی کودکان، دیوانگان، سفهاء و اشخاص غیر مسئول به کسی سپرده شده‌اند.

امانت‌های معنوی

حفظ و نگهداری از جان و سلامتی خود و دیگران یکی از مسئولیت‌هایی است که افراد جامعه اسلامی نسبت به هم دارند.

عناصر تشکیل دهنده جرم خیانت در امانت

مطابق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی قانون جدید(سال ۹۲ ) :

هرگاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته هایی از قبیل چک و سفته و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شود بنابراین بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود و یا به مصرف معینی برسد و شخصی که اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا مفقود کند به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال محکوم خواهد شد.

عمل ارتکابی به صورت فعل و ترک فعل به یکی از چهار شکل ۱-تصاحب۲- تلف کردن ۳- استعمال ۴- مفقود نمودن، نسبت به مال متعلق به غیر اعم از منقول و غیر منقول می باشد که در نتیجه ورود ضرر به مالک یا متصرف مال است به همین جهت خیانت در امانت یک جرم مقید به نتیجه بوده که سپرده شدن مال به امین به یکی از روش های قانونی با شرط استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن شرط است والااگر خود شخص مال را به دست آورده باشد خیانت در امانت محسوب نمی‌شود.

مرتکب باید علم و قصور ارتکاب عمل مادی فیزیکی یعنی عمدی در استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن مال سپرده شده متعلق به دیگری را با هدف رسیدن به نتیجه یعنی قصد ایراد ضرر به مالک یا متصرف را دارا باشد.

در ارتکاب جرم خیانت در امانت صرف خودداری از استرداد خیانت در امانت نمی باشد بلکه باید سوء نیت وجود داشته باشد.

انگیزه در این جرم نقشی نخواهد داشت اما با رعایت ماده ۳۷ قانون مجازات جدید (مصوب سال ۹۲) موثر است.

خیانت در امانت

سه شرط لازم برای تحقق خیانت در امانت

بدین ترتیب برای تحقق جرم خیانت در امانت ۳ شرط لازم است:

الف:وجود تعهد یا قرارداد قبلی

ب: موجودیت مال سپرده شده

ج: تعهد امین به نگهداری مال و استرداد آن

برای تحقق جرم خیانت در امانت وجود عقد امانی یا ودیعه لازم نمی‌باشد و در این خصوص می توان به یکی از آراء دیوان عالی کشور استناد نمود.

بخوانید...
بهترین وکیل تهران

ماده ۶۷۴ عنصر قانونی جرم خیانت در امانت است؛ یعنی قانون‌گذار در این ماده خیانت در امانت را جرم‌انگاری نموده و برای آن مجازات تعیین کرده است. ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) مقرر داشته است:«هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته‌هایی از قبیل: سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار بااجرت یا بی‌اجرت به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده، آن‌ها را به ضرر مالکین یا متصرفین آن‌ها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد».

خیانت در امانت

رکن مادی

منظور از رکن مادی جرم، رفتاری است که شخص از طریق آن افکار مجرمانه‌ی خود را به نمایش می‌گذارد و به عبارتی رکن مادی جرم، نمود خارجی قصد مجرمانه است. برای وقوع جرم ضرورتاً باید یک رفتار مجرمانه وجود داشته باشد، زیرا نمی‌توان هیچ شخصی را صرفاً براساس یک قصد مجرمانه‌ای که در عالم خارج هیچ ظهور و بروزی پیدا نکرده، مجازات کرد.

حال در برخی از جرایم نوع رفتاری که با آن جرم تحقق می‌یابد، اهمیتی ندارد و قانون‌گذار بدون اشاره به رفتار خاصی جرم را قابل تحقق دانسته است؛ به عنوان نمونه در جرم کلاهبرداری که عبارت است از «بردن مال غیر از طریق توسل به وسایل متقلبانه»، متقلبانه و توأم با فریب و تزویر بودن رفتار ضرورت دارد، اما اهمیتی ندارد که این تقلب و تزویر چگونه و با چه رفتاری صورت می‌گیرد.

بخوانید...
وکیل کیفری و وظایف آن

در مقابل، در برخی از جرایم که از آن‌ها به جرایم رفتارمحور تعبیر می‌شود نوع رفتار مجرمانه اهمیت دارد و باید همان رفتار ارتکاب یابد تا جرم تحقق پیدا کند. جرم خیانت در امانت نیز یکی از این جرایم است.

نوع رفتار لازم در جرم خیانت در امانت

برای تحقق جرم خیانت در امانت باید یکی از رفتار‌های زیر انجام شود:

الف. استعمال کردن (به کار بردن، مورد استفاده قرار دادن)

ب. تصاحب (تصاحب به این معنا است که شخص امین رفتار مالکانه‌ای نسبت به آن‌چه به او به امانت داده شده است، انجام دهد؛ مانند این‌که آن را بفروشد یا به دیگری ببخشد)

پ. تلف کردن (از بین بردن، نابود کردن)

ت. مفقود کردن (گم کردن)مؤلفه‌های دیگر رکن مادیرکن مادی علاوه بر رفتار، ارکان دیگری نیز دارد که یکی از مهم‌ترینِ آن‌ها موضوع جرم می‌باشد.

مقصود از موضوع جرم چیزی است که رفتار مجرمانه بر آن اعمال می‌شود. در جرم خیانت درامانت موضوع جرم، مال و نوشته می‌باشد. همان‌طور که در ماده مورد اشاره قرار گرفته است، مال می‌تواند منقول (هم‌چون اتومبیل) یا غیرمنقول (هم‌چون خانه و زمین) بوده و منظور از نوشته نیز هر نوع سندی اعم از چک و سفته و … می‌باشد.

شرط بسیار مهم در تحقق خیانت در امانت

یکی از مؤلفه‌ها و شرایط بسیار مهم دیگری که برای تحقق جرم خیانت درامانت ضرورت دارد، آن است که باید رابطه‌ی امانی بین مجرم و بزه‌دیده وجود داشته باشد. به عبارت بهتر، همان‌طور که از عنوان جرم نیز برمی‌آید، زمانی می‌توان شخصی را به ارتکاب این جرم محکوم نمود که یک نفر اموال یا نوشته‌هایی را به امانت به او سپرده شده باشد و قرار بر این باشد که او از این اموال و نوشته‌ها در راه معینی استفاده نموده یا در زمان معینی آن‌ها را بازگرداند، ولی وی از این توافق تخلف نموده و یکی از رفتار‌هایی را که در بند قبل ذکر شد، نسبت به آن مال یا نوشته انجام دهد.

بخوانید...
ازدواج با اتباع خارجی از منظر قانون مدنی

به عنوان نمونه، فروش مال امانی یکی از بارزترین مصادیق جرم خیانت درامانت می‌باشد.ج. رکن معنوی
خیانت درامانت یک جرم عمدی می‌باشد. توضیح آن‌که طبق یکی از اصول مهم حقوق کیفری فقط صورت و حالت عمدی رفتار‌هایی که قانون‌گذار مورد اشاره قرار داده را می‌توان جرم تلقی نمود.

نتیجه گیری

به عبارت بهتر، وقتی رفتاری در قانون به عنوان جرم معرفی می‌شود، در صورتی می‌توان اعضای جامعه را بخاطر ارتکاب آن‌ها مجرم دانست و تحت پیگرد قرار داد که به صورت عمدی آن را مرتکب شده باشند و اگر رفتار را به صورت غیرعمدی انجام داده باشند، نمی‌توان آن‌ها را متهم به ارتکاب جرم دانست.

مگر این‌که قانون‌گذار به صورت خاص در قانون ذکر کند که اگر یک رفتار به صورت غیرعمدی هم انجام شود، جرم است. جرم خیانت درامانت هم از این قاعده مستثنی نیست؛ یعنی نمی‌توان کسی را بخاطر خیانت درامانت غیرعمدی مورد بازخواست قرار داد، بلکه باید آن را به صورت عمدی انجام داده باشد تا بتوان گفت که مرتکب این جرم شده است.

درصورتیکه تمایل به مشاوره با وکیل کیفری وبهترین وکیل تهران دارید میتوانید بصورت آنلاین از وکیل مورد نظر نوبت گرفته و یا بصورت تلفنی مشاوره (رایگان ) دریافت نمایید.

امور حقوقیمقالات

بهترین وکیل تهرانبهترین وکیل در تهرانتحریر ترکهخیانت در امانتوکیل حقوقیوکیل خانوادهوکیل کیفری

۱ دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آنلاین با ما در تماس باشید

با تکمیل فرم تماس با ما میتوانید از بهترین وکیل تهران مشاوره بگیرید. 

باتوجه به درگیری ها و مشغله هایی که روزانه برای همگان وجود دارد ، طبیعتا امکان وقت گذاشتن و مراجعه حضوری برای افراد مقدور نمی باشد، بهمین دلیل  موسسه حقوقی صدرا بمنظور رفاه حال مشتریان خود ، فرمی را طراحی نموده است که شما میتوانید با تکمیل فرم روبه رو مشکلات و دعاوی خود را ثبت کنید تا همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند. با این روش شما میتوانید بصورت رایگان از بهترین وکیل تهران ، وکیل حقوقی ، وکیل کیفری و وکیل خانواده مشاوره بگیرید و در صورت نیاز وقتی برای شما مقرر گردد تا جهت تشکیل پرونده بصورت حضوری مراجعه فرمایید. آدرس ما در ادامه درج شده است.

شماره تماس های دفتر :  88806941 - 88806942

شماره تلفن همراه (ساعات پاسخ گویی 9 صبح الی 18) :  09128210882 - 09129210882

تماس با ما- واتساپ تماس


ساعات کار موسسه حقوقی صدرا

جهت مراجعه  با شماره های درج شده در همین صفحه هماهنگی بفرمایید.

شنبه تا چهارشنبه9:00 to 16:30
پنجشنبه9:00 to 16:30
تماس با ما
1

بالاتر از میدان ولیعصر (عج) – جنب سینما استقلال – کوچه فرشید – ساختمان فرشید – پلاک 8 – طبقه 2- واحد 9

2

از مترو میدان ولیعصر (عج) ۱۰۰ متر

3

از ایستگاه اتوبوس بی ار تی  (BRT)  50 متر

مسیرهای منتهی به موسسه حقوقی صدرا

تماس باما