تصرف عدوانی ، مزاحمت از حق و تفاوت آن ها

تصرف

قبل از هر چیز باید بدانیم که قانون به منظور حفظ نظام جامعه و احترام به مالکیت اشخاص نسبت به اموال قانون با هدف برقراری نظم از تصرف اشخاص حمایت کرده است و در مقابل اشخاصی که می خواهند با قدرت فردی این رابطه فرضی بین اموال و متصرفان را بر هم بزنند برخورد می کند بنابراین اگر فردی مدعی غیر قانونی بودن رابطه تصرف باشد ناچار با توسل به قانون و با اقامه دعوی باید این رابطه را بر هم زده و متجاوز را بازدارد والا خود متجاوز محسوب خواهد شد .

تصرف چیست؟

در قوانین کشور ما تعریف خاصی از تصرف به عمل نیامده و تنها در ماده ۳۵ قانون مدنی آمده است که: ” تصرف به عنوان مالکیت دلیل مالکیت است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود “.برای مثال: ساعت مچی که در دست آقای (الف) است یا لباسی که به تن دارد یا انگشتر قیمتی ای که به دست دارد و …، متعلق به او فرض می شود مگر آنکه ثابت شود متعلق به دیگری است و او به عنوان امانت این اشیا را در تصرف دارد یا اینکه اصلا تصرف های او غاصبانه و غیر قانونی است. حال این سوال پیش می آید که چه کسی باید خلاف تصرف قانونی او را ثابت کند؟ او یا شخص مدعی؟

فرض کنیم فرش نفیسی در منزل آقای (ج) پهن شده و در تصرف اوست و از آن استفاده می کند.

آنگاه آقای (ک) مدعی می شود که این فرش متعلق به اوست و او آن را به آقای (ج) عاریه داده است در اینجا این آقای (ک) است که باید ثابت کند فرش را به آقای (ج) به امانت داده است.

تصرف

حال در همین فرض اگر آقای (ج) در پاسخ به ادعای آقای (ک) چنین دفاع کند: من فرش را از آقای (ک) خریدم و در تصرف دارم، از نظر قانون او دیگر نمی تواند از حمایت تصرف اش استفاده کند زیرا مدعی است که مبنای مشروعیت تصرف و مالکیت او، معامله با آقای (ک) است.

بخوانید...
آدرس مجتمع های حقوقی و دادسراهای تهران

در این حالت اوست که باید ثابت کند از آقای (ک) فرش را خریده است.

با این مثال ساده متوجه می شویم که جامعه و قانون، از متصرف یک مال (تا زمانی که صرفا به تصرف اش است) حمایت می کند ولی همین که متصرف درصدد بیان منشاء تصرفش برآید ، باید قانونی بودن آن را ثابت کند.

بعبارتی دیگر:

تا اینجا متوجه شدیم که تصرف همان “سلطه و اقتداری است که شخص بر یک مال دارد، خواه مستقیم، خواه به واسطه دیگری”. برای مثال تصرف سرایدار یک منزل، ناشی از اقتداری است که صاحب خانه داشته و بر همین اساس به او اجازه تصرف می دهد. به بیان دیگر متصرف مال ممکن است در حقیقت مالک آن مال باشد یا به اجازه مالک، آن را در تصرف داشته باشد، همچنان که ممکن است بر خلاف رضایت مالک بر آن سلطه پیدا کرده و در تصرف غاصبانه خود درآورده باشد.

 بنابراین اگر شخص دیگری این قدرت و اختیار تصرف را از صاحب حق سلب کند، سه حالت متصور است:

حالت اول : تصرف عدوانی

متصرف عدوانی به کسی گفته می شود که مالی را از تصرف دیگری بدون رضایت او خارج می سازد و خودش به صورت غیر قانونی متصرف آن می گردد.

حالت دوم : ایجاد مزاحمت

حالتی است که شخص مزاحم بدون آنکه مال را از تصرف خارج کند برای تصرفات او ایجاد مزاحمت می کند برای مثال شخصی با ریختن نخاله های ساختمانی جلوی درب ورودی منزل همسایه نگذارد صاحب منزل وارد خانه خود شود به بیان ساده شخص مزاحم با اعمال خود برای تصرفات مالک یا متصرف قانونی اخلال ایجاد می کند.

تصرف

حالت سوم : ممانعت از حق

در این حالت شخص نه متصرف عدوانی است و نه مزاحم بلکه مانع از آن شود که صاحب حق از حق خود استفاده کند برای مثال شخصی حق عبور از زمین دیگری یا حق استفاده از مجرای آبی ملک او را دارد ولی آن شخص جلوی آب را گرفته و نمی گذارد آب عبور کند . شاید از روی عرف بتوان این عمل را نوعی مزاحمت دانست ولی از حیث قانون این عمل ممانعت از حق است . در دعوی مزاحمت مزاحم نسبت به استفاده از مال که در تصرف دیگری است خلل ایجاد می کند در حالیکه در اینجا بدون آنکه مزاحم استفاده از عین مال گردد فقط مانع استفاده ذی نفع از حق عبور یا حق استفاده از مجرای آب و… می شود.

بخوانید...
قرارداد کار با نیروی کار

شاید از روی عرف بتوان این عمل را نوعی مزاحمت دانست ولی از حیث قانون این عمل ممانعت از حق است. در دعوی مزاحمت، مزاحم نسبت به استفاده از مال که در تصرف دیگری است، خلل ایجاد می کند در حالی که در اینجا بدون آنکه مزاحم استفاده از عین مال شود فقط مانع استفاده ذی حق از حق عبور یا حق استفاده از مجرای آب و … می شود.

یکی از دعاوی مطرح در محاکم قضایی، دعوی ممانعت از حق و تقاضای رفع ممانعت از حق است.

 ماده ۱۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی می‌گوید:

دعوای ممانعت از حق عبارت است از تقاضای کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهد.

چنانچه کسی مانع استفاده از حقوق قانونی‌تان در ملک شما شده است و به عبارت دیگر به شما اجازه نمی‌دهد که به عنوان مثال از زمین کشاورزی یا ملک مسکونی خود استفاده کنید، اما آن را در تصرف خود نگرفته باشد، ممانعت از حق کرده است و شما حق دارید نسبت به طرح این دعوی در محاکم اقدام کنید.

مطابق قانون هیچ کس نمی‌تواند استفاده از حق خود را وسیله مزاحمت دیگران قرار دهد یا از محل مسکونی به عنوان محل اشتغال استفاده کند  و استفاده از حق خود را عامل مزاحمت و تجاوز به حقوق دیگران قرار دهد.  

چگونه میتوان دعوای رفع مزاحمت و ممانعت از حق را اثبات کرد؟

ماده ۱۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی می‌گوید: دعوای ممانعت از حق عبارت است از تقاضای کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهد. چنانچه کسی مانع استفاده از حقوق قانونی‌تان در ملک شما شده است و به عبارت دیگر به شما اجازه نمی‌دهد که به عنوان مثال از زمین کشاورزی یا ملک مسکونی خود استفاده کنید، اما آن را در تصرف خود نگرفته باشد، ممانعت از حق کرده است و شما حق دارید نسبت به طرح این دعوی در محاکم اقدام کنید.
مطابق قانون هیچ کس نمی‌تواند استفاده از حق خود را وسیله مزاحمت دیگران قرار دهد یا از محل مسکونی به عنوان محل اشتغال استفاده کند و استفاده از حق خود را عامل مزاحمت و تجاوز به حقوق دیگران قرار دهد.

بخوانید...
طلاق و انواع آن در قانون مدنی

باید به این نکته توجه داشت که در دعوی تصرف عدوانی، دیگری علاوه بر ممانعت از حق شما در استفاده از زمین، آن را در تصرف خود نیز نگه داشته است اما در این دعوی، فقط مانع استفاده از حق شما شده و آن را در تصرف نگرفته است.

دعوی مزاحمت

قانونگذار در ماده ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی، در خصوص دعوای مزاحمت می‌گوید: دعوای مزاحمت عبارت است از دعوایی که به موجب آن متصرف مال غیرمنقول، درخواست جلوگیری از مزاحمت کسی را مطرح می‌کند که نسبت به متصرفات او مزاحم است؛ بدون این که مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد. 

نکات مشترک رفع تصرف عدوانی، رفع مزاحمت یا ممانعت از حق

نکته مشترک در سه دعوای رفع تصرف عدوانی، رفع مزاحمت یا ممانعت از حق، اثبات سابقه تصرف در گذشته است و نیز وجود سند مالکیت دلیل بر این امر (سابقه تصرف در گذشته) محسوب می‌شود.

تصرف

نکته مشترک دیگر در هر سه دعوی فوق، اثبات این است که موضوع دعوا بدون رضایت متصرف اصلی یا از راهی غیرقانونی، از تصرف وی خارج شده است. 

نکاتی درباره دعوی مزاحمت

در صورتی که دعوی مزاحمت، منتهی به اختلاف در حقی که موجب مزاحمت شده است، نباشد، مدعی نمی‌تواند از منکر مزاحمت درخواست سوگند کند، مگر آنکه در دعوی مزاحمت، مدعی‌علیه ادعا کند ذی‌حق در عملی است که موجب مزاحمت شده است. در این صورت مدعی می‌تواند نسبت به آن امر درخواست سوگند کند. 

به عنوان مثال ، فردی علیه دیگری دعوی رفع مزاحمت اقامه می‌کند و مدعی است که  خوانده مانع از این می‌شود که آب به مزرعه‌ام ببرم. خوانده نیز در پاسخ می‌گوید که نهر ملک اختصاصی و شخصی من است و خواهان حق بردن آب به مزرعه‌اش را ندارد. با این حال خواهان منکر می‌شود و مالکیت و اختصاصی بودن نهر خوانده را رد می‌کند و خود مدعی مالکیت نهر می‌شود.در چنین مواردی، منشأ دعوی رفع مزاحمت نسبت به مالکیت نهر است، در این صورت است که خوانده می‌تواند از خواهان رفع مزاحمت را درخواست کند که بر مالکیت خود نسبت به نهر سوگند یاد کند.

بخوانید...
قوانین مشارکت در ساخت

نتیجه گیری

بطورکلی تصرف یعنی سلطه و اقتداری که شخص بر یک مال دارد، خواه مستقیم، خواه به واسطه دیگری .برای مثال تصرف سرایدار یک منزل، ناشی از اقتداری است که صاحب خانه داشته و بر همین اساس به او اجازه تصرف می دهد . تصرف در سه حالت متصور است ،تصور عدوانی ، ایجاد مزاحمت و ممانعت از حق. که بطور کامل هریک از این سه حالت در این مقاله توضیح داده شد.

نظرات خود را در خصوص دعوی مزاحمت و تصرف با ما به اشتراک بگذارید

درصورتیکه تمایل به مشاوره با بهترین وکیل تهران و وکیل حقوقی مجرب دارید میتوانید بصورت آنلاین از وکیل مورد نظر نوبت گرفته و یا بصورت تلفنی مشاوره (رایگان ) دریافت نمایید.

امور حقوقیمقالات

آدرس مجتمع های حقوقی و دادسراهابهترین وکیل تهرانبهترین وکیل در تهرانتصرفمزاحمتوکیل حقوقیوکیل کیفری

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آنلاین با ما در تماس باشید

با تکمیل فرم تماس با ما میتوانید از بهترین وکیل تهران مشاوره بگیرید. 

باتوجه به درگیری ها و مشغله هایی که روزانه برای همگان وجود دارد ، طبیعتا امکان وقت گذاشتن و مراجعه حضوری برای افراد مقدور نمی باشد، بهمین دلیل  موسسه حقوقی صدرا بمنظور رفاه حال مشتریان خود ، فرمی را طراحی نموده است که شما میتوانید با تکمیل فرم روبه رو مشکلات و دعاوی خود را ثبت کنید تا همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند. با این روش شما میتوانید بصورت رایگان از بهترین وکیل تهران ، وکیل حقوقی ، وکیل کیفری و وکیل خانواده مشاوره بگیرید و در صورت نیاز وقتی برای شما مقرر گردد تا جهت تشکیل پرونده بصورت حضوری مراجعه فرمایید. آدرس ما در ادامه درج شده است.

شماره تماس های دفتر :  88806941 - 88806942

شماره تلفن همراه (ساعات پاسخ گویی 9 صبح الی 18) :  09128210882 - 09129210882

تماس با ما- واتساپ تماس


ساعات کار موسسه حقوقی صدرا

جهت مراجعه  با شماره های درج شده در همین صفحه هماهنگی بفرمایید.

شنبه تا چهارشنبه9:00 to 16:30
پنجشنبه9:00 to 16:30
تماس با ما
1

بالاتر از میدان ولیعصر (عج) – جنب سینما استقلال – کوچه فرشید – ساختمان فرشید – پلاک 8 – طبقه 2- واحد 9

2

از مترو میدان ولیعصر (عج) ۱۰۰ متر

3

از ایستگاه اتوبوس بی ار تی  (BRT)  50 متر

مسیرهای منتهی به موسسه حقوقی صدرا

تماس باما