نحوه ی اخذ شناسنامه برای فرزندان با مادر ایرانی و پدر خارجی


امروزه حیات اجتماعی ما انسان ها تنها به عوامل داخلی و سرزمین خودمان محدود نمی شود به عبارتی با پیشرفت ارتباطات میان انسان ها، حیات اجتماعی ما نیز با عوامل خارجی گره بیشتری یافته است و حتی این عوامل خارجی در ابعاد خصوصی زندگی ما نیز نفوذ یافته است.از جمله ی این پیوند ها می توانیم به ازدواج افراد ایرانی با اتباع خارجی اشاره کنیم. یکی از مفاهیم حقوقی که امروزه به سبب ارتباط با همین عوامل خارجی بسیار مطرح می شود بحث تابعیت و اعطای تابعیت است. تابعیت امروزه به عنوان یک حق بنیادین بشری برای هر انسانی مطرح می شود. تابعیت یک مفهوم حقوقی و اعتباری است که به معنای وابستگی و تعلق یک شخص به یک حاکمیت است.بنابراین در حقیقت منظور از تابعیت رابطه ی حقوقی است که فرد با کشوری که به آن تعلق دارد پیدا می کند و به سبب این تعلق از حقوق و امتیازات و همچنین تکالیفی برخوردار می شود. یکی از مسائلی که امروزه در خصوص تابعیت مطرح می شود و به تازگی قانون گذار با تصویب لایحه ی جدیدی امکان کسب تابعیت ایرانی را فراهم کرده است بحث اخذ شناسنامه و کسب تابعیت ایرانی برای فرزندانی است که دارای مادر ایرانی و پدر خارجی هستند. تا پیش از این، امکان اخذ شناسنامه ی ایرانی برای چنین اشخاصی وجود نداشت چرا که قانون تابعیت در ایران، تابعیت فرزندان را مطابق با تابعیت پدر آن شخص می دانست اما با این الیحه این امکان فراهم شده است تا اشخاصی که دارای مادر ایرانی و پدر خارجی هستند برای کسب تابعیت و دریافت شناسنامه ی ایرانی اقدام نمایند و آن ها نیز همانند سایر اتباع ایرانی از حقوق و تکالیف مخصوص خود برخوردار شوند. لذا در این مقاله قصد داریم تا شما را با مفهوم تابعیت و نحوه ی اقدام برای دریافت شناسنامه و کسب تابعیت برای اشخاص متولد از مادر ایرانی و پدر خارجی آشنا کنیم.

منظور از تابعیت چیست؟

تابعیت عبارت است از رابطه ی حقوقی و سیاسی که اشخاص اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی با کشوری که به آن ها تعلق دارد پیدا می کنند. آثار تابعیت در درجه ی اول اعطای مجموعه حقوقی است که شخص در مقابل دولت متبوعش کسب می کند این حقوق می تواند از جمله حق های مشارکتی و حقوق حمایتی باشد برای مثال تبعه ی یک کشور از حقوقی مانند تحصیل در مدارس آن کشور، حق شرکت در انتخابات و … برخوردار می شود و در مقابل نیز در برابر دولت متبوعش وظایفی به عهده دارد مانند پرداخت مالیات یا سربازی و نظام وظیفه برای مردان و…بنابراین هر شخصی باید یک تابعیت داشته باشد و این حق را دارد که از حمایت دولتی برخوردار باشد یعنی دولت ها باید به گونه ای قوانین و مقررات خود را تنظیم نمایند که تابعیت هر شخصی مشخص باشد و آن فرد بی تابعیت نماند.

چه کسانی مطابق با قانون تابعیت ایرانی دارند؟

از آن جا که بحث تابعیت مسئله ای پر اهمیت است قانون گذار ایرانی در قانون اساسی هم بحث تابعیت را در اصل های ۴۱ و ۴۲ قانون اساسی به رسمیت شناخته است. مطابق با اصل چهل و یکم قانون اساسی تابعیت کشور ایران حق مسلم هر فرد ایرانی است و دولت نمی تواند از هیچ ایرانی سلب تابعیت کند مگر به درخواست خود او یا در صورتی که به تابعیت کشور دیگری در اید. همچنین در ماده ی ۹۷۶ قانون مدنی دو نوع تابعیت اصلی و اکتسابی بیان شده است و مطابق با این ماده افراد زیردارای تابعیت ایرانی محسوب می شوند:
۱ .کلیه ی ساکنین ایران به استثنای اشخاصی که تابعیت خارجی آن ها مسلم باشد. تابعیت خارجی کسانی
مسلم است که مدارک تابعیت آن ها مورد اعتراض دولت ایران نباشد.
۲ .کسانی که پدر آن ها ایرانی است اعم از اینکه در ایران یا در خارجه متولد شده باشند.
۳ .کسانی که در ایران متولد شده و پدر و مادر آنان غیر معلوم باشند.
۴ .کسانی که در ایران از پدر و مادر خارجی که یکی از آن ها در ایران متولد شده به وجود آمده اند.
۵ .کسانی که در ایران از پدری که تبعه ی خارجه است به وجود آمده و بالفاصله پس از رسیدن به سن هجده سال تمام حداقل یک سال دیگر در ایران اقامت کرده باشند ، قبول شدن آن ها به تابعیت ایران بر طبق مقرراتی خواهد بود که مطابق قانون برای تحصیل تابعیت ایران مقرر است.
۶ .هر زن تبعه ی خارجی که شوهر ایرانی اختیار کند.
۷ .هر تبعه ی خارجی که تابعیت ایران را تحصیل کرده باشد.

برای اخذ شناسنامه برای فرزندان با مادر ایرانی و پدر خارجی باید تابعیت ایرانی داشته باشید

اعطای تابعیت ایرانی به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی

مطابق با ماده ی قانونی که در بالا ذکر شد و بند ۲ این ماده تابعیت فرزندان علی االصول مطابق با تابعیت پدر است یعنی اگر پدر تابعیت ایرانی داشته باشد فرزند نیز به تبع پدر دارای تابعیت ایرانی خواهد بود. و بنابراین قانون در خصوص فرزندانی که مادر ایرانی و پدر غیر ایرانی دارند تعیین تکلیف نکرده است. از طرفی مطابق با ماده ی ۹۸۷ قانون مدنی زن ایرانی که با تبعه ی خارجه مزاوجت می نماید به تابعیت ایرانی خود باقی خواهد ماند مگر این که مطابق قانون مملکت زوج تابعیت شوهر به واسطه ی وقوع عقد ازدواج به زوجه تحمیل شود. یکی از مسائل عمده ای که در این باره پیش امده است حضور مهاجران افغان و ازدواج آنان با زنان ایرانی است که مطابق با قانون تابعیت افغانستان تبعه ی خارجه که با تبعه افغان ازدواج می کند افغان و تبعه ی افغان محسوب می شود. بنابراین این زنان تبعه ی افغان محسوب می شوند و فرزندانشان نیز تبعه ی افغان هستند و فرزندان برای زندگی در ایران و برخورداری از حقوقی مانند حق تحصیل و بهداشت و… محروم می شوند.
در این راستا و با تصویب آیین نامه ی اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی تحت شرایطی به فرزندان مادران ایرانی اعطای تابعیت ایران می شود. که در ادامه ی این مقاله به بررسی شرایط لازم برای اخذ شناسنامه ی ایرانی برای این اشخاص می پردازیم.

شرایط لازم برای کسب تابعیت ایران و اخذ شناسنامه ایرانی برای فرزندان زنان ایرانی

بر اساس قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی که در مهر ماه سال ۱۳۹۸ به تصویب رسید مادران ایرانی می توانند تا قبل از ۱۸ سالگی فرزند خود و در صورت نداشتن مشکل امنیتی توسط وزارت اطالعات و سازمان سپاه برای فرزندشان درخواست تابعیت ایران را بدهند. و پس از ۱۸ سالگی نیز خود فرد می تواند درخواست تابعیت ایران کند البته این اعطای تابعیت در این مورد نیز در صورتی است که شخص متقاضی مشکل امنیتی نداشته باشد.

چه اقداماتی برای اخذ شناسنامه برای فرزندان زنان ایرانی لازم است؟

برای اخذ شناسنامه لازم است اقدامات زیر انجام شود:
۱ .ثبت نام در سامانه اینترنتی اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور
۲.تکمیل فرم درخواست تشکیل پرونده تابعیت برای صدور شناسنامه فرزند مادر ایرانی زیر ۱۸ سال توسط مادر ایرانی
۳ .تکمیل فرم درخواست تشکیل پرونده تابعیت برای صدور شناسنامه فرزند مادر ایرانی بالای ۱۸ سال توسط فرزند
۴ .مراجعه به نمایندگی سیاسی و کنسولی ایران در محل سکونت مادر ایرانی در شرایطی که شخص متقاضی در ایران حضور ندارد
۵ .استعالمات لازم از سازمان امنیت کشور و تایید این سازمان.
۶ .بررسی و ارسال صورت جلسات توسط اداره کل امور اتباع وزارت کشور به وزارت امور خارجه برای صدور شناسنامه

نتیجه گیری

بحث اعطای شناسنامه و کسب تابعیت ایرانی برای فرزندانی است که دارای مادر ایرانی و پدر خارجی هستند از مسائلی است که قانون گذار با تصویب قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی به رسمیت شناخته است. به گونه ای که دیگر تنها راه اعطای تابعیت ایران، ایرانی بودن پدر نباشد و فرزندان مادران ایرانی نیز بتوانند با کسب این تابعیت از حقوقی مانند حق تحصیل و … برخوردار شوند. از آن جا که این قانون به تازگی تصویب شده است شما می توانید برای کسب راهنمایی بیشتر با یک مشاور حقوقی مشورت کنید.

مقالاتوکیل حقوقی

۷ دیدگاه

  • اگر مادر فردی ایرانی و پدرش غیر ایرانی باشه؛ به طور خودکار تابعیت ایران رو نمی گیره و ایرانی محسوب نمیشه؟

    • خیر تابعیت ایرانی تنها به فرزندانی صورت می گیرد که دارای پدر ایرانی هستند؛بنابراین فرزندان متولد از مادران ایرانی، ایرانی محسوب نمی شوند . اما مطابق با قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی، که در مهر ماه سال ۱۳۹۸ به تصویب رسید این اشخاص نیز می توانند از تابعیت ایرانی برخوردار شوند.

  • سلام
    من میخوام برای گرفتن تابعیت ایرانی پسرم اقدام کنم. با توجه به اینکه خودم ایرانی هستم و همسرم آلمانی هستند چه کاری باید برای این کار انجام بدم؟

    • شما برای اخذ تابعیت ایرانی ابتدا باید به سامانه ی اینترنتی اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور مراجعه کنید و فرم های لازم در این رابطه را تکمیل نمایید. پس استعلامات لازم و بررسی و ارسال صورت جلسات به وزارت امور خارجه ، اقدامات لازم برای صدور شناسنامه برای شما صورت می پذیرد.

        • مادران ایرانی می توانند تا قبل از ۱۸ سالگی فرزند خود و در صورت نداشتن مشکل امنیتی توسط وزارت اطلاعات و سازمان سپاه برای فرزندشان درخواست تابعیت ایران را بدهند. و پس از ۱۸ سالگی نیز خود فرد می تواند درخواست تابعیت ایران کند البته این اعطای تابعیت در این مورد نیز در صورتی است که شخص متقاضی مشکل امنیتی نداشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *